❤️‍🔥 Edat Bağlaç Zarf Zamir Sıfat

Bu da sözcüğün isim mi, edat mı, yoksa fiil mi olduğuna karar vermek demektir. Bu genel sözcükler şunları kapsamaktadır. İsim: İsim, sıfat, zamir, zarf. Edat: Edat, bağlaç, ünlem. Fiil: Fiil. İnsanlar arasındaki en etkili iki iletişim şekli konuşmak ve yazmaktır. Bunun için de sözcüklere ihtiyaç duyarız. * Zamanda yakınlık bildirerek zarf öbeği de oluşturur. Akşama doğru geldiler. (zarf öbeği) * Ad, sıfat ve zarf da olabilir. Bu durumlarda edat değildir. Bana doğruyu söyle. (isim) Doğru söze ne denir? (sıfat) Lütfen doğru oturun. (zarf) “beri” sözcüğü ad, sıfat, zarf da olabilir. Bu durumda edat değildir. Beride bir adam duruyor. (isim) Beri taraf oldukça dikenli. (sıfat) Biraz beri gel. (zarf) “yalnız” :İsim, sıfat, zarf ve bağlaç olarak kullanılabilen bu kelime “sadece, bir tek” anlamına gelmek şartıyla edat olarak da kullanılabilir. Edatlar bağlamda anlam ve görev kazanır. Bir kelime veya kelime grubuna bağlanan edat, onunla beraber isim, sıfat veya zarf görevi üstlenir. Bağlaç "Deniz kıyısında simit ve çay keyfi yaptık." "Filmi seyrettim ama pek beğenmedim." Bunları cümle dışında kullandığımızda bir anlamları olmadığını görürüz. a)İsim Soylu Sözcükler: İsim, sıfat, zamir, zarf. b)Edat Soylu Sözcükler: Edat, bağlaç, ünlem. c)Filler İSİM SOYLU SÖZCÜKLER. İSİM (AD) Varlıkları, kavramları karşılayan sözcüklerdir. İsimlerle, karşıladıkları kavram ve nesneler arasında çok sıkı ilgi vardır. Bunlar daima birbirlerini çağrıştırır. TYTTürkçe - İsim (Ad), Zamir (Adıl), Sıfat Tamlamalar, Zarf, Edat / Bağlaç Sorularla TYT Tekrar | Türkçe 2022 #hedefekoş0:00 Videoda Neler Var?0:17 İsim (Ad IVZamir Bağlaç Sifat Il Zarf Sifat Isim İsim By Zarf Isim Sifat Sifat Sifat Edat Zart csim D) Sifat E sim Zarf Zarf Zamir Negi 15. (1) Üçüncü dünya edebiyatı kavramıyla ifade edilmek istenenlerden birisi, Batı edebiyatının merkezinden uzakta yetişen edebiyatçıların eserlerindeki yenilik ve çeşitliliktir. hmm3LQ. SÖZCÜK TÜRLERİ KELİME ÇEŞİTLERİTÜM KONUGENEL BİLGİLER*Sözcüğün türü, o sözcüğün görevi ile ilgilidir.*Sözcük türleri iki ana gruba ayrılır1- Ad ve Ad Soylular*Sözcükler cümlede kullanılışlarına göre görev tür elbise iyi olmuş. Zarfİyi bir elbise almışsın. SıfatBurada önemli bir ayrıntıyı bilmemiz gerekiyorİsim-Fiil Farkıa Bir kök “-mek, -mak” eki alabiliyorsa bu kök, Bir kökün olumsuzu yapılabiliyorsa bu kök, fiil gelmek olurMaviymiş İsim mavimek olmazUçtu fiil Uçmak olurGüzeldi isim güzelmek olmazİkiz kök Hem fiil hem isim olarak kullanılabilen gül, al, varElindeki boyayla duvarı boya. İsim fiilElimde tebeşir var. İsim -İSİM AD*Varlıkları, kavramları, durumları… karşılayan sembollere, kelimelere “isim/ad” ÇEŞİTLERİAVARLIKLARA VERİLİŞLERİNE GÖRE ADLAR1Cins İsim Tür adı*Aynı türden varlıklara verilen hamsi, masa, kuş, beşik, taşNot Cins isim varlığın, bazen birini, bazen de hepsini kesmişler. Bir tek ağaçAğaç yaşken eğilir. Bütün ağaçlarNot Cins isimler, bazen özel isim olarak bugün rahatsız İsim*Tek bir varlığı karşılayan Fenerbahçe, Tercüman, Türkçe, AksiyonNot Özel isimlerin ilk harfi büyük OLUŞLARINA/NİTELİKLERİNE GÖRE ADLAR1 Somut İsim*Duyu organlarımızın herhangi biriyle algılayabildiğimiz kavramların yıldırım, su, bulut, hava, elektrik…2 Soyut İsim*Duyu organlarımızla algılayamadığımız kavramların kin, nefret, akıl, erdem, melek, cin…Not Eylemlere ek -mek, -me, -iş getirilerek “eylem adları” yürüyüş, yüzmekCVERİLDİĞİ VARLIĞIN SAYISINA GÖRE İSİMLER1Tekil İsim*Sayı bakımından tek varlığı karşılayan insan, çiçekNot Sayılamayan varlıkların isimleri de tekil isim şeker, su2Çoğul İsim*Sayı bakımından birden fazla varlığı karşılayan isimlerdir.*Çoğul eki alırlar. -ler, -larevler, insanlar, çiçekler3Topluluk İsmi*Görünüşte tekil olduğu halde, birden fazla varlığı ifade eden isimlerdir.*Çoğul eki almadan çokluk ordu, orman, sürü, meclis, desteNot Topluluk ismi gibi görünen bazı isimler tekil isim olarak sinemaya gittik. Topluluk İSİMLERDE KÜÇÜLTME*İsimlerde küçültme “-cek, -cik, -ceğiz” ekleri ile yapılır.*Bu ekler isme farklı anlamlar yüksek binaların arasında kalmıştı. küçültmeKuzucuk nereye gitti? sevgiKadıncağız yere düştü. acıma-ZAMİR ADIL*İsim olmadıkları halde, ismin yerine kullanılan bakkaldanekmek Adların aldıkları çekim eklerini Tamlama kalemim, öğrencilerin çoğuNot Zamirler, daha önce sözü edilen şeylerin yerini de eve yeni geldi. Buraya yeni SÖZCÜK BİÇİMİNDEKİ ZAMİRLER1Kişi Şahıs Zamiri*Kişi adlarının yerini tutan Sen, O, Biz, Siz, OnlarSiz yine bildiğinizi Ben ve sen kişi zamirleri ek alarak ses değişimine Sen-e Bana SanaNot Kişi zamiri, ad tamlaması kurar ve yalnızca tamlayan elbisem, senin çantanDönüşlülük Zamiri*“Kendi” kelimesi, dönüşlülük zamiri olarak kabul edilmektedir.*Kişi zamiriyle benzeşir. Farkı, iyelik eki tabloyu kendin mi yaptın?O kampanyaya başkanın kendisi soruyu ben kendim Zamiri*İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan Şu, O, Bunlar, Şunlar, Onlar, Öteki, Beriki, Bura, şura, OraBu, bizim en büyük düzensizlikler yazı bir başka olur. Tamlama kurmuşKapının şurası kırılmış. Tamlama kurmuşNot İşaret zamirinden sonra isim gelirse, işaret sıfatı maç berabere biter. İşaret sıfatıNot O ve Onlar kelimeleri insan için kullanılırsa, “Şahıs Zamiri”;İnsan dışında varlıklar için kullanılırsa, “İşaret zamiri” memleketlerine gittiler. Şahıs zamiriOnlar yıkanmadan salataya doğranmaz. İşaret zamiriO, lavabo açmaya yarayan bir alettir. İşaret zamiriO, profesyonel bir sporcuydu. Şahıs zamiriNot O ve onlar dışındaki işaret zamirleri “insan” için bile kullanılsa yine “işaret zamiri” Zamir*Yerini tuttuğu ismin özelliklerini tam olarak karşılayamayan belirsiz bir şekilde karşılayan zamirlerdir.*Belirsizlik ve genelleme Kimi, Kimse, Kimisi, Biri, Birçoğu, Tümü, Çoğu, Azı, Hepsi, Bazısı, Birazı, Başkası, ŞeyHerkes, onun yaptıklarına birçoğu telef içleri hepsi bu yarışmaya bu işi daha iyi Belgisiz zamirden sonra isim gelirse, belgisiz sıfat insanlar espriyi öğrenci, kolay yoldan sınıf geçmeye Zamiri*Soru yoluyla isimlerin yerini tutan sözcüklerdir.*Soru zamirleri cevap olarak isim ya da isim soylu sözcükleri Kim, Neye, Nerede, Nereden, Hangisi, Kaçı, Ne, Kaça…Dün akşam nereye gittiniz?Arkadaşın nerede oturuyor?Öğrencilerin kaçı iyi aldı?Not Soru zamirinden sonra isim getirilirse, soru sıfatı “Ne” kelimesi “niçin” anlamında kullanılırsa, soru zarfı EK BİÇİMİNDEKİ ZAMİRLER1 İyelik Ekleri İyelik Zamirleri*Bir varlığın ya da kavramın kime, neye, kaçıncı kişiye ait olduğunu bildiren eklere iyelik zamiri denir.*Bu ekler “benim, senin, onun, bizim, sizin, onların” kelimelerinin anlamını ekler aynı zamanda tamlanan arabamız daha İyelik ekleri ile tamlama kurulduğunda; eğer anlam belirsizliği olmuyorsa, tamlayan durumundaki zamir düşürülebilir.Benim Elbisem kirlendi.Onun, Kendi, Ali’nin vs. Kardeşi henüz bulunamadı.Parantez içindekilerden herhangi biri mutlaka getirilmelidir2 İlgi Zamiri -ki*Adların yerini tutan –ki ekidir.*Bu ek, isim tamlamasında, tamlanan ismin yerini tutarak, tamlayana eklenen ek gömleğim kirli, seninkini giyebilir miyim? -ki=gömlekBizim tarlamız, sizinkinden daha geniş. -ki=tarlaNot Bu eki sıfat yapan –ki ve bağlaç olan ki eki ile karıştırmamak toplantıda görüşürüz. Sıfat yapan –kiBitişik yazılırÇalış ki, sen de iyi bir bölümü kazanasın. Bağlaç olan kiÇoğu zaman ayrı yazılır. Bitişik yazıldığı durumlar Halbuki, çünkü, mademki, oysaki, belki…-SIFAT ÖN AD*Varlıkları niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat denir.*Bir isimle kullanılıp isme sorulan soruya cevap verirler.*Bir sözcüğün sıfat olabilmesi için;aMutlaka bir isimden önce gelmesi ve tamlama kurması bizim İsimMavigömleğimi daha çok İsimÜçgenvücutlu olmak İsimSınava kırköğrenci katıldı. Sıfat İsimBazıinsanlar bencil İsimHangiyürek dayanır bu acıya?Sıfat İsimSıfatbÇekim eki almaması bir süre daha devam edecekmiş. Sıfat değildir. Çekim eki almış.Yeşiller giymiş üzerine. Sıfat değildir. Çekim eki almış.Bunlara daha sonra “adlaşmış sıfat” diyeceğiz.İstisna İyelik eki alan sıfat Sıfat olan sözcük tek başına kullanıldığında, isim ya da zamir gibi farklı bir sözcük türünden Bir sıfat birden fazla ismi ucuzelma, portakal, havuç aldım. sıfat isim isim isimNot Birden fazla sıfat bir ismi mavi gözlü, sarı saçlı, yakışıklıbirgençti. sıfat sıfat sıfat sıfat isimNot Sıfat ile nitelediği ismin arasına noktalama işareti konmaz. Ancak, istisna olarak, birden fazla sıfat, bir ismi niteleyeceği zaman, sıfatlardan sonra virgül ÇEŞİTLERİANİTELEME SIFATLARI*Varlıkların renklerini, biçimlerini, durumlarını bildiren sıfatlardır.*İsme sorulan “nasıl?” sorusuna cevap gözlerle etrafına paragraflar zor ördek gibi daldım SIFATLARI*Varlıkları çeşitli yollarla belirten Gösterme Sıfatı*İsmin bildirdiği varlığı, işaret yoluyla belirten Şu, O, Öteki, Beriki, Öbür, Öyle, Şöyle, Böyle, Diğer…Not “Bunlar, Şunlar, Onlar” sözcükleri sıfat olarak kullanılmaz. Çünkü çekim eki bahaneleri çok adamı bir yerden daireye bakıp, karar daha öyle kelimeler soruyu diğer öğrencilere de soralım.*Şunu bir yerden bakıp karar cümlelerdeki “Şunu” ve “Öteki” kelimeleri işaret zamiri olur. Çünkü sonrasında isim Sözcük türlerini bulurken noktalama işaretlerine dikkat adam değil. İşaret zamiriBu adam, değil. İşaret sıfatıNot “İşte” kelimesi de işaret sıfatı olarak hendek, işte deve….2Sayı Sıfatı*Varlıkları nicelik sayısal özellikleri yönüyle belirten sıfatlardır.*Asıl sayı sıfatı, Sıra sayı sıfatı, Kesir sayı sıfatı, Üleştirme sayı sıfatı olmak üzere dörde elma Asıl sayı sıfatı, varlığın kaç tane olduğunu bildirir. Doğal sayılarla ifade edilir.Birinci elma Sıra sayı sıfatı, varlığın sırasını bildirir.Yarım elma Kesir sayı sıfatı, varlığın sayısını kesir sayıları kullanılarak bildirir.Birer elma Üleştirme sayı sıfatı, varlığın kaçar ayrıldığını bildirir.Son elma Sıra sayı sıfatıİlk elma Sıra sayı sıfatıÇeyrek elma Kesir sayı sıfatıNot “Bir” sözcüğü asıl sayı sıfatı olarak da, belgisiz sıfat olarak da elma yedim. Asıl sayı sıfatıBir gün sen de anlarsın. Belgisiz sıfat “Herhangi” anlamında kullanılmış*Her soruda sözcüğün sıfat özelliğini gösterip, göstermediğine dikkat sekiz öğrenci katıldı. Asıl sayı sıfatıKardeşim üçüncü oldu. İsim3Belgisiz Sıfat*Belirttikleri ismin özelliklerini tam olarak veremeyen sıfatlardır. Belirsizlik söz bir, hiçbir, birkaç, bütün, kimi, birtakım, nice, başka, birçok, tüm, az, çok, bazı…Az zamanda, çok işler paramı onun için kalem zaman o da beni anlayamaz.*Bazıları tembel olur. Belgisiz zamir4Soru Sıfatı*Varlıkları soru yoluyla belirten kaç, hangi, ne kadar, kaçıncı, kaçar, neNasıl bir araba bakmıştınız?Kaç öğrenci ödevini yapmadı?Bu bilgiyi hangi kitaptan öğrendin?Kaçıncı koltuk size ayrılmıştı?Yarışmayı kaçar puanla bitirdiniz?Daha önce ne iş yapıyordun?*Kaçı ödevini yapmadı? Soru ZamiriHangisi çalışmaya gelmedi? Soru ZamiriCUNVAN SIFATLARI*İnsanların rütbesini, lakabını ya da sosyal durumunu bildiren sözcükler, isimle beraber kullanılırsa, unvan sıfatı olur.*İstisna olarak unvan sıfatları isimden önce de, sonra da Mustafa Kemal, Ümit Bey, Sevda Hanım, Yüzbaşı Recep, Atilla Dayı, Kel MahmutNot Unvan sıfatları büyük harfle PEKİŞTİRME*Sıfatlarda pekiştirme, anlatımı çekici hale getirmek, anlamı kuvvetlendirmek için çeşitli yollarla yapılıra Pekiştirilecek sözcüğün ilk ünlüye kadar olan kısmı ünlü dâhil alınır. “p,r,s,m” harflerinden uygun olan biri getirilir. Daha sonra sözcüğün tamamı >> Sa-p-sarıBeyaz >> Be-m-beyazTemiz >> Te-r-temizKatı >> Ka-s-katıb İlk maddeye ek olarak, “p,r,s,m” harflerinden sonra “e,a” harflerinin getirilmesi ile >> Sa-p-a-sağlamYalnız >> Ya-p-a-yalnızc İkilemelerle pekiştirme kara bulutlarYüce yüce dağlarUzun uzun kavaklard “mi” soru edatı ile pekiştirme mi güzel arabaHoş mu hoş kokuGeniş mi geniş odae Kuralsız olarak gerçekleşen pekiştirmeler KarmakarışıkSIFATLARDA KÜÇÜLTME*Sıfatlarda küçültme, -cik, -ce, -cek, -imsi, -imtrak, -su, ekleriyle çukur Dikkat edin, derine yakın ama derin değil!!!SIFATLARDA ADLAŞMA ADLAŞMIŞ SIFAT*Sıfatlarda adlaşma birkaç şekilde oluşabilira Sıfat tamlamasında isim düşürülerek oluşabilir. Böyle durumlarda sıfat ismin yerini hızla yanıma yaklaştı. Genç adamMavi, sevmediğim bir renktir. Mavi renkb Sıfat durumundaki kelimeye, çekim ekleri getirilerek yardım etmeyi severdi. Yoksul insanlaraKısaları şuraya ayır. Kısa parçalarıc Sıfatla isim arasına noktalama işareti getirilerek hizmetçiyi yanına adama BELİRTEÇ*Fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ya da kendi türünden sözcükleri anlamca etkileyen sözcüklerdir.*Çekim eki almazlar. Zaman zarfı hariç Alırlarsa adlaşırlar.*Zarfların Fiilleri Nitelemesi;*Zarfların Fiilimsileri Nitelemesi;Hızlı yürürken düştü. Yürürken zarf-fiildir. Yani fiilimsidir.*Zarfların Sıfatların Derecesini Bildirmesi;En güzel araba. Burada “en” kelimesi “güzel” sıfatının derecesini bildirdiği için zarf olur.En güzel, daha güzel, pek güzel, çok güzel, gayet güzel*Zarfların yine Zarfların Derecesini Bildirmesi;Çok hızlı yürüyorsun. Burada “çok” kelimesi “hızlı” zarfının derecesini bildirdiği için zarf olur.En hızlı, daha hızlı, pek hızlı, çok hızlı, gayet hızlıNot Görüldüğü gibi zarflar, fiilleri ve fiilimsileri niteleyebilir; sıfat ve zarfların derecesini Derece bildiren zarflara “derecelendirme zarfı” da ÇEŞİTLERİ1 Durum Hal Zarfı*Fiillerin, fiilimsilerin durumunu, niteliğini bildiren zarflardır.* Nasıl?” sorusuna cevap ağır çıkacaksın bu merdivenlerden. Nasıl çıkacaksın?Bebek mışıl mışıl uyuyor. Nasıl uyuyor?Malzemelerini düzenli kullanır. Nasıl kullanır?Anlayabilmem için yavaş konuş. Nasıl konuş?Ucuz gördüklerini aldı. Nasıl gördüklerini?Öfkeyle kalkan, zararla oturur. Nasıl kalkan?, Nasıl oturur?Not Zarfın, etkilediği kelimeden hemen önce gelmesi şart yerine oturdu. araya “yerine” kelimesi girmiş.Not Bazı durum zarfları “niçin?” sorusunun cevabı yere göğe Olasılık, kesinlik veya dilek bildiren kelimeler durum zarfı olarak ele kesinlikle, galiba, sanırım, mutlaka, hiç, belki …Belki o da bir gün beni Zaman Zarfı*Fiilin ya da fiilimsinin gerçekleştiği zamanı bildiren zarflardır.* “Ne zaman?, Ne zamandan beri?, Ne zamana kadar?” Sorularına cevap sınava daha ciddi hepimiz için daha iyi nedeniyle eve geç eskiden, su içerdik düşündüğümü sonra Zaman bildiren sözcük, eylemi etkilemeden kullanılırsa, “isim” mevsimi kurak geçeceğe karanlığı bizleri Zaman zarfları diğer zarflardan farklı olarak “hal eki” yola gideceğimiz yere Yer-Yön Zarfı*Eylemin genellikle yönünü belirten zarflardır.* “Nereye?” sorusuna cevap veren “ileri, geri, içeri, dışarı, aşağı, yukarı, öte, beri” sözcükleri yer-yön zarfı kabul yukarı çıktı. Yer-yön zarfıMasayı geri çekelim. Yer-yön zarfıİleri git de, biz de oturalım. Yer-yön zarfıNot Bu tür zarfların hal eki almaması gerekir. Alırlarsa adlaşırlar. Bazen de sıfat olarak karşımıza beni korkutuyor. isimAşağı yoldan gidelim. sıfatGeri vitese alıp, gaza bastı. sıfatNot “Sağa-sola” kelimeleri yer-yön bildiriyor gibi görünse de, ek aldıkları için yer-yön zarfı Miktar Zarfı*Miktar veya derecelendirme bildiren zarflardır.* “Ne kadar?” sorusuna cevap verirler.*Bunların derece bildirenlerine “derecelendirme zarfı” da denmektedir.daha, en, pek, epey, gayet, oldukça, böylesine vs.Verileni az görmeni kabul güzel insanlarla beraberim. Derecelendirme yapmış.En yavaş yürüyen oydu. Derecelendirme yapmış.Daha yaşlısını görmedim. Derecelendirme yapmış.Pek sevimli bir çocuk olmuş. Derecelendirme yapmış.Gayet samimi bir ortam oluştu. Derecelendirme yapmış.Oldukça kolay bir sınavdı. Derecelendirme yapmış.Az zamanda çok mesafe aldı. SıfatAzı, bizim yaptıklarımızı fark etti. Zamir5 Soru Zarfı*Zarfları bulmak için kullandığımız “Nasıl?, Ne zaman?, Ne kadar?, Nereye?, Niçin?, Niye?” gibi soru kelimeleri fiili ya da fiilimsiyi etkilediğinde soru zarfı nasıl geldiniz?Son kitabı ne zaman çıkmıştı?Bunları bana niçin yapıyorsun?Maça girebilmek için ne kadar beklediniz?Bu saate kadar neden uyumadınız?* “Ne” sözcüğü “niçin” anlamında kullanılırsa soru zarfı bakıyorsun yüzüme?Not Yanıt ifade eden “evet, hayır, peki, yok” sözcükleri, farklı görüşlere göre “zarf, edat, ünlem” olarak İLGEÇ*Kendi başlarına anlamı bulunmayan; başka söz ya da söz öbekleri ile birlikte kullanılarak anlam kazanan sözcüklerdir.*Farklı anlamlarda kullanılabilirler.*Cümlede belli anlam ilgileri kurmaya yararlar.*Eklendiği sözcük ile birlikte sıfat, zarf gibi görevlerde kullanılabilirler. Yani anlam ve görevi cümle içinde belirir.*Genelde kendilerinden önceki kelimeye hal eki ile bağlanırlar.*Cümleden çıkarıldıklarında, cümlenin anlamı EDATLARile, yalnız, ancak, gibi, mi, için, sanki, üzere, -e göre, -e kadar, -e doğru, -e karşı, -e karşın,-e rağmen, -e dek, -e değin, -den sonra, -den önce, -den yana, -den dolayı, -den beri, -den başka,-den ötürü, sade, sadece, tek, bir, denli, değilNot Bazı kelimeler kendi anlamı dışında “sadece” anlamına gelecek şekilde kullanılırsa edat ancak sana göre doğru kadar durmadan doğru uyuyup başkası bu olayı karşı top atışları duyulmaya haftadan sonra işe önce bu işi beri başımda bir ağrı rağmen adım mı tatlı bir bakışı sonuna dek sizinle beraber değin, gözüm karşın batı cephesi ağır darbe dolayı onunla Edatlar ilgeçler başka kelimelerle birlikte kullanılarak söz öbeği oluşturabilirler. Buna “edat öbeği” denir.*Bu öbek farklı türlerde görev gibi bir saat geçirdik. sıfat-BAĞLAÇ*Kendi başlarına anlamı bulunmayan; sözleri, sözcük öbeklerini, bazen de cümleleri birbirine bağlayan sözcüklerdir.*Cümleden çıkarıldıklarında, cümlenin anlamı bozulmaz fakat daralabilir.*Bazen anlamlı sözcükler de kendi anlamını yitirip, bağlaç olarak BAĞLAÇLARVe, veya, yahut, ile, ama, fakat, oysa, lakin, dahi, ya da, ancak, çünkü, belki, meğer, yani, zira, yoksa, ayrıca, öyleyse, bile, ise, üstelik, yalnız, örneğin, nitekim, hatta, halbuki, ne var ki, mesela, ki, de, mademki, yeter ya…………. , ne…………… ne……………. ,hem…………. hem……….. , ister…………. İster………….. ,gerek………… gerek…………… , …………..olsun ……………olsunSon kez baktı ve gel veya gelme, biz Ahmet yahut Ali’de elma ile portakal isterim ama midem fakat sevmezdi, oysa ben onu çok tembeldir, lakin iyi Ahmet dahi ya da tıbbı ancak param yatıp uyumalıyım; çünkü çok yarın, belki yarından da kızmıştım, meğer suçlu o betimleyici öğeler çoktu, yani, bolca sıfat içindeydi, zira çok acı gelmiyorsun, yoksa bana küstün mü?Bağlaçlar sözcükleri bağlar, ayrıca, cümleleri de öyleyse, o da yarışmaya uyuyordu, bizse, harıl harıl de Veli de zayıf aldı; üstelik ikisi de severim; yalnız, bu konuda şairler hicvetmeyi sever; örneğin, Nef’i takım böyle gitmez dedim, nitekim söylediklerimde haklı lambamız, hatta mumumuz bile üçüncü baskıyı bile yapamadı; hâlbuki büyük ümitlerle onu sevmiyordu, ne var ki, o bunu görmezlikten ele aldığımız da, mesela, elmada her tür vitamin geldin, otur kadar çok yemek yedim ki, karnım patlayacak. Ne kızı verir, ne dünürü makine hem yıkar, hem inan, ister olsun, Mehmet olsun iyi şiiri, gerekse düz yazıyı çok başına anlamı olmayan; sevinç, korku, heyecan, kızma, şaşma, acı, ürperme gibi duygular içeren ya da seslenme bildiren Ben ne yaptım böyle. PişmanlıkAh ah! ÖzlemÖf! Bu ne koku. İğrenmeÖf be! KızmaVah vah! AcımaEyvah! Korku,şaşmaOh be! RahatlamaAy! Canı yanmaEy! SeslenmeHey! SeslenmeHişt! SeslenmeBravo! SeslenmeAman! ŞaşırmaVay vay! İğnelemeTüh! PişmanlıkEh! Fena değilOf! Canı sıkılmaYoo! Kabul etmemeNot Farklı türdeki sözcüklerde ünlem olarak kullanılabilir. Burada ses tonu önem Var ol!Vatandaşlarım!Yandım!Dur!Sus!Yandım!Arkadaş!Güzel!Yaşasın!Sen!Ya Rabbim!Allah Allah!Not Ünlem kelimeleri ek alıp, isim olarak tuttu, adamın. Ahı >> isim-BAZI ÇOK KULLANILAN EDAT VE BAĞLAÇLARIN İNCELENMESİİLE*Edat, Bağlaç, Zarf olarak kullanılabilir.*Kendinden önceki sözcüğe bağlanıp, “-le, -la, -yle, -yla” şeklini “ve” anlamında kullanılırsa, “BAĞLAÇ” gitmesi bir ile Hasan sinemaya kâğıdı al; yazmaya “araç, vasıta” ya da “birliktelik” anlamı katarsa, “EDAT” uçakla gideceğiz. vasıtaMaçı arkadaşlarla seyrettik. birliktelikLütfen, ekmeği bıçakla kesin. araçHaberi anonsla tüm halka duyurdu. vasıtaİle “durum” bildirip, “nasıl?” sorusuna cevap veriyorsa, “ZARF” “sadece” anlamında kullanılırsa, “EDAT” kalan yalnız sen soruyu yalnız o “ama, fakat” anlamındaysa, “BAĞLAÇ” araba güzel, yalnız, çok tür eserleri okurum; yalnız pek “ismi nitelerse” , “SIFAT” “Yalnız Kovboy” insanlara, sahip “fiili nitelerse” , “ZARF” “Tek başına kullanılıp”, “İSİM” “benzetme, karşılaştırma, olasılık tahmin, hemen” anlamları katabilir.*Sıfat, zarf, isim olarak gibi havada dışarı mı çıkılır? Benzetme, Sıfat grubunda yer almış.Yapılan yemeği kurt gibi yedik. Benzetme, Zarf grubunda yer almış.Onun gibi çalışkan olmak isterdim. Karşılaştırma, Sıfat grubunda yer almış.İyice yıkayınca sakız gibi oldu. Benzetme, Zarf grubunda yer almış.Sınavı kazanacak gibi. Olasılık, EdatOnun gibisini az bulursun. İsim olarak kullanılmış.Güreşçi rakibini tuttuğu gibi yere yıktı. Hemen, Zarf grubunda yer almış.ANCAKAncak “sadece” yada “olsa olsa” anlamında kullanılırsa, “edat” yaptıklarına ancak o katlanır. sadeceAncak, ona inanırım. sadeceBu kömür ancak bir ay yeter. olsa olsa, en fazlaBu araba ancak onbeşbin lira eder. olsa olsaAncak “ama, fakat” anlamında kullanılırsa, “BAĞLAÇ” anlattım, ancak “henüz, şu an” anlamında kullanılırsa, “ZARF” bakıyorsun, ancak “yönelme” bildirirse “EDAT” “ZARF” olarak inince, doğru okula “SIFAT” olarak “İSİM” olarak o da bizimle doğru parçası “hariç” anlamında kullanılarak “EDAT” başka tüm şairler bu konuyu ele “SIFAT” olarak insanları da düşünmek “ZAMİR” olarak bu iyiliği “ZARF” olarak senin başka başka “gibilik, eşitlik, katılma, pekiştirme, dahi, bile, istek vb.” anlamlar katar.*Bağlaç olan “de” kelimeden ayrı olarak de güvenemez oldum. dahi, bileKonuş da ne olduğunu anlayalım. istekHazırlanacak da, biz de gideceğiz. İğnelemeToplantıya Mine de geldi. diğerleri gibi anlamı katmış.Gitmem de gitmem diyordu. pekiştirme.Not Hal eki olan –de, kelimeye bitişik yazılır, bulunma ve yer bildirir. İsim İsimler veya adlar; özel-genel cins, canlı-cansız, somut-soyut tüm varlık, kavram ve olayları karşılayan sözcükler. Sıfat, zarf, zamir gibi sözcük grupları isim soylu sözcükler olarak kabul edilir. Türkçede isimler genel olarak kabul edilen dört farklı şekilde sınıflandırılırlar Oluşlarına maddelerine göre Verilişlerine göre Sözcük yapısına göre Sayılarına göre Varlıkların oluşlarına göre isimler Varlıkların oluşlarına göre isimler iki ayrı ana grupta incelenirler; bunlar soyut ve somut isimdir. Soyut isim Soyut isimler veya mana isimleri klasik tanımla beş duyu organlarıyla algılanamayan, zihinsel veya somut olarak ispatı mümkün olmayan kavramları karşılayan isimlerdir. Sevgi, saygı, inanç, korku, yiğitlik, cesaret, sevinç, aşk gibi. Somut isim Beş duyudan herhangi biriyle algılayabildiğimiz, kavrayabildiğimiz varlık ve kavramların isimleridir. Yani somut varlıkları karşılayan isimlere somut isimler denir. Bu isimler, herkes tarafından görülen, bilinen, hissedilen, cismi olan, varlığı kişiden kişiye değişmeyen varlıkları karşılarlar. Su, toprak, ağaç, ses, televizyon, rüzgâr, sarı, mavi, duman, koku gibi. Varlıkların verilişlerine göre isimler Varlıkların verilişlerine göre isimler iki farklı grupta incelenirler; bunlar özel ve cins isimlerdir. Özel İsim Sadece tek bir varlığı karşılayan sözcüklere özel isim denir. Pamuk, Tekir,Deniz,Ankara,Karadeniz,Merve,Furkan,Nesil vb. Cins İsim Cins isimler, aynı cinsten olan varlık,kavram veya olguların birini, bir bölümünü veya tamamını karşılayan isimlerdir. Odun, ağaç,kereste, masa, saat gibi. Cins isimler özel isimlerin aksine; çoğu kişinin aklında aynı görüntüyü imaj canlandırır; Örneğin Merve ismi Merve adında birini tanımayan bir kişi için anlam ifade etmezken, koyun ifadesi çoğu kişinin zihninde aynı varlığa karşılık gelir. Bu anlamda cins isimler daha genel bir anlam belirtirler. Cins isimlerin görevleri; Canlıların genel tanımlarını karşılar; İnsan, kuş, sürüngen, amip, Eşyaların tanımlarını karşılar; Masa, sandalye Mekân ve yön tanımlarını karşılar; Oda, sınıf, kuzey, odunluk, sol Sayıların tanımlarını karşılar; On, yedi, otuz Akrabalık adı olur; Teyze, nine, amca gibi Mana isimlerinin hepsi bu kapsama girer; saygı, ihtiras, cesaret Yapılarına göre adlar Yapılarına göre isimler üç ayrı grupta incelenir; Basit İsim, Türemiş İsim, Birleşik İsim Basit isim Yapı olarak kök hâlinde bulunan isimlere Basit İsim denir. Un, sıra, kına, ağaç, saat gibi. Türemiş ad Yapım eki almış isimlere Türemiş İsim denir. seçim, uçak, tuzluk, oduncu, vb. Birleşik isim Birden fazla ismin birleşip kalıplaşması ve yeni anlam kazanmasıyla oluşan isimlerdir Pamuk+kale, açık+göz, kuş+burnu, kara+fatma, ana+yasa, uyur+gezer, can+kurtaran, beşi+bir+yerde, hanım+eli, beş+parmak+otu Varlıkların sayılarına göre isimler Tekil isim İsimlerin -ler, -lar çoğul eki almamış halidir. Yalın hal de denir Çoğul isim İsimlerin ünlü uyumuna göre -ler, -lar çoğul eki almasıyla yapılır bulut+lar, keçi+ler, melek+ler, Ali+ler,çocuk+lar,insan+lar Topluluk ismi Biçim bakımından tekil göründüğü halde çokluk ya da topluluk anlamı veren adlardır. Ordu, alay, sürü, kurultay, meclis, takım,aile,grup kelimelerdiler Türkçede fiil Vikipedi, özgür ansiklopedi Atla kullan, ara Oluş Fiilleri Adından da anlaşılabileceği gibi, belli bir zamana bağlı olarak, hiç kimsenin etkisi olmadan, zaman içinde, kendiliğinden oluşan olayları anlatan fiiller, oluş fiilleridir. Zamanla meydana gelen olayları anlatırlar. Aynı zamanda oluş fiilleri nesne de almazlar. Örnek İnsanlar, gün geçtikçe yaşlanıyorlar. Onu yaşlanmak ifadesi olmuyor. Yani nesne almamış ve eylemin gerçekleşmesi zaman içersinde kendiliğinden olmuştur. İş Kılış Fiilleri Kılış fiilerine yani iş fiillerine ne, neyi, kimi soruları sorulur eğer bu sorulara cevap verirse kılış fiilidir ama cevap vermezse ya durum ya da oluş fiilidir. Bu fiillerin gerçekleşebilmesi için bir nesneye ihtiyaç vardır. Yani bir nesneye bağlı olarak yapılan hareketleri anlatan fiiller iş fiilleridir. İş fiilleri ile durum fiillerini karıştırmamak için, "onu" kelimesi kullanılır. Bu kelime, Türkçe'deki canlı veya cansız, tüm varlık ya da nesnelerin yerine kullanılabilir. Örnek Şanlıurfa gezisinde Balıklıgöl'ü gördük. Durum Fiilleri Bu fiillerde belirtilen eylemi yapabilmek için bir nesneye ihtiyaç duyulmaz. Yani durum fiilleri, nesneye ihtiyaç duymayan fiillerdirler. Bunun yanı sıra gerçekleştirilen eylem öznenin üzerinde gerçekleşir ve işin gerçekleşmesinde öznenin bir etkisi vardır. Durum fiillerini bulabilmek için fiilin önüne "onu" kelimesi getirilir. Eğer anlamsız oluyorsa o fiil durum fiilidir. Örnek Dün gece çok fazla uyudum. nesne almamıştır ve belirtilen eylem öznenin üstünde gerçekleşmiştir. Fiillere Gelen Kip Ekleri Haber kipleri Bildirme Zaman anlamı kipleri için, oluşun veya hareketin zaman ve şahsa bağlı olarak meydana geldiğini bildiren kiplerdir. Bunlara bildirme kipleri de denir. Görülen Bilinen Geçmiş Zaman Kipi Geçmişte meydana gelen, öznenin de gördüğü olaylar anlatılırken görülen bilinen geçmiş zaman kullanılır. Görülen geçmiş zaman eki fiil kök ve gövdelerine büyük ünlü uyumu kuralı ve ünsüz benzeşmesi kuralına bağlı olarak -dı,-di,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü şeklinde eklenir. Fiil kök ya da gövdesi + -dı,-di,-du,-dü,-tı,-ti,-tu,-tü gör - dü - m gör - dü - n gör - dü - X gör - dü - k gör - dü - nüz gör - dü - ler Duyulan Öğrenilen Geçmiş Zaman Kipi Geçmişte olup da, ilgili öznenin göremediği, başkalarından duyarak veya okuyarak öğrendiği olayları anlatmak için kullanılır. Duyulan geçmiş zaman eki, fiil kök ya da gövdelerine "-mış,-miş,-muş,-müş" şeklinde bağlanır. Fiil kök ya da gövdesi + -mış,-miş,-muş,-müş Atatürk, Samsun'a çıkmış. → Atatürk'ün Samsun'a çıktığı, bir yerden öğrenilerek anlatılıyor. Bu sebeple öğrenilen geçmiş zaman kullanılır. Gelecek Zaman Kipi Henüz gerçekleşmemiş, fakat sözün söylendiği andan sonra gerçekleşeceği düşünülen durumları anlatırken gelecek zaman ekini zaman ekinden sonra, ünlü harfle başlayan bir ek geldiğinde, "-k" harfi "g" veya "ğ"'ye dönüşür. Buna ünsüz yumuşaması denir. Yani "-ecek, -acak", "-acağ, -eceğ" şekline dönüşür. Fiil kök ya da gövdesi + -ecek, -acak Koşacağım Ben, Vikipedi'ye madde yazacağım. Şimdiki Zaman Kipi Hareketin yapıldığı an ile, aktarıldığı an aynı ise, şimdiki zaman eki kullanılır. "-yor" ekinde bulunan -y harfi, ünlü daralması olayına yol açar. -y harfinin önüne gelen -a, -e geniş ünlüleri -y harfi nedeniyle daralmaya uğrar ve -ı, -i, -u, -ü'ye dönüşür. Buna ünlü daralması olayı denir. Taşla'yor → Taşlıyor Geniş Zaman Kipi Geçmişte yapılmış olan, an itibariyle yapılıyor olan ve gelecekte de yapılması düşünülen hareketleri anlatabilmek için geniş zaman kullanılır. Geniş zaman eki, fiil kök ya da gövdelerine "r,-ar,-er" şeklinde eklenir. Bazen geniş zaman eki "-ır,-ir,-ur,-ür" karşımıza çıkar. Aslında buradaki "-ı,-i,-u,-ü" ünlüleri kaynaştırma harfidir. Fiil kök ya da gövdesi + -r,-ar,-er Dilek Kipleri Zaman anlamı vermezler.-sa, -se'dirBir eylemin yapılması ya da bir oluşun harekatının bildirimi anlatan kiplerdir. Dörde ayrılır. Gereklilik Kipi Eyleme -meli/ -malı eklerinden birini getirmek suretiyle yapılır. Zorunluluk, kural ve olasılıkları anlatır. Haftada bir kitap okumalıyım. Onu bulmalısın. Sınavdan iyi not almalıyım. Sınava iyi çalışmalıyım. İstek Kipi Bir iş, oluş veya hareketin yapılmasının, olmasının istendiğini belirten kiptir. Ekleri ses uyumuna göre "-e, -a" dır. Şimdi affını yazayım. Şu konuyu öğreneyim. Buradaki e harfi istek kipidir. öğren-e-yim öğren-e-sin öğren öğren-e-lim öğren-e-siniz öğren-e-ler Fiile gelen -sa,-seekleri ile yapılmasını koşula bağlı olarak eylemin bağlı olduğu durumlarda kullanılır. Şart Kipi Fiili şarta ve dileke bağlayan kiptir. Şart kipini alan fiil yalnız başına bir anlam ifade etmez. Temel cümledeki yargının gerçekleşmesini şarta bağlayan yardımcı bir öğedir. İki anlamda kullanılır. Fiile -sa, -se ekleri getirilerek yapılır. Eğer, biraz çalışsa derslerden iyi not alacak Emir Kipi Bir iş, oluş veya hareketin olmasını, yapılmasını veya yapılmamasını emretmek için kullanılır. Eki yoktur. Bir bardak su ver. Kapıyı kapat. Zarf dilbilgisi Örnekler Yarın gideceğiz. Yukarı taşıdım. Koşa koşa geldi. Büyük düşünmek gerekir. Beş dakika bekledim. Neden sen de gitmiyorsun? Çok çalışıyorsun. Zarflar veya belirteçler; bir fiilimsinin, fiilin, sıfatın veya başka bir zarfın anlamını yer, yön, zaman, ölçü, nicelik, soru bakımından belirten, sınırlayan ve etkileyen kelimeler. Genellikle fiile yöneltilen neden, ne zaman, nereye, ne kadar ve nasıl sorularının cevaplarını oluştururlar. Aşağı, yukarı, nazikçe, çok, az, fevkalâde, en, ileri, geri, şimdi, geç gibi kelimeler cümle içerisinde zarf olarak kullanılabilirler. Zarf Çeşitleri Zaman zarfları Fiilde belirtilen eylem veya hareketin ne zaman yapıldığını bildiren kelimelere veya kelime gruplarına zaman zarfı denir. "Dün, bugün, yarın, akşam, kışın" gibi kelimeler, cümlede zaman zarfı görevinde kullanılabilirler. Fiile sorulan "Ne zaman?" sorusunun yanıtı zaman zarfıdır O, şimdi gelecek. Durum zarfları Fiillerin durumlarını anlatan; fiilde bildirilen hareketin nasıl yapıldığını anlatan kelimelere durum zarfı hemen bütün niteleme sıfatları zarf olarak da kullanılabileceğinden ötürü sayıları oldukça fazladır. "hızlı, tek tek, iyice, sora sora, geze geze, böyle, şöyle gibi." Durum zarflarının cümle içinde ayırt edilebilmesi için, cümle içindeki fiile nasıl sorusu sorulur, alınan cevap durum zarfıdır. Bir fiili, birden fazla durum zarfı niteleyebilir. Adam, koşa koşa yanımıza geldi. Miktar zarfları Fiilleri, sıfatları ve zarfları miktar, derece, ölçü bakımından etkileyen ve sınırlayan zarflardır biraz,fazla, çok, daha, en, pek, az vb.... "Başarılı olmak için çok çalışmalıyım" "Sütten az içtim." Cümlede nicelik zarfını bulmak için sıfat veya zarfa "ne kadar" sorusu sorulur. Yer-yön zarfları Fiilleri, yer-yön bakımından belirtirler. İsmin hâl eklerini almazlar. Aşağı indim. "Aşağıya" olursa "aşağıya" zarf olmaz Biraz öte git. "öteye" olursa zarf olmaz İleri doğru koşmaya başladı. "ileriye" olursa zarf olmaz Soru zarfları Fiilleri ve fiilimsileri soru yönünden etkileyen zarflardır neden, niye, niçin, nasıl, ne zaman, ne kadar bulmak için sorulan soruların tamamını kapsar. "Şehrimizi nasıl buldunuz? "Yolculuk ne kadar sürüyor? "Niçin gökyüzü bu kadar mavi? "Sizin bahçeniz niye bu kadar geniş? "Neden senin ağzın bu kadar büyük? "Buraya nasıl geldin? "Elbiseyi nasıl buldun? Bazı önemli konular Daha önce belirtildiği üzere sıfatların çoğu zarf olarak da kullanılırlar. "Eve yeni geldim" cümlesinde yeni kelimesi fiilin gerçekleştiği zamanı belirtmektedir ve zarftır. "Yeni eve geldim" cümlesinde ise evin yeni olduğunu belirtir ve sıfattır. Zarflar genelde fiilden hemen önce kullanılırlar "Fasülyeler iyice büyüdü" örneğinde olduğu gibi. Zarfların özneden önce kullanılması "bazen" anlam düşüklüğüne veya devrik cümleye neden olabilir. "Çok kahvehaneye gitmeye başladın" yerine "kahvehaneye çok gitmeye başladın" demek daha uygundur. Son yıllarda en, çok, az gibi azlık-çokluk zarfları yerine felaket, acayip, korkunç, dehşet gibi kelimeler zarf olarak kullanılmaya başlanmıştır. "Genç kız korkunç güzel piyano çalıyordu" gibi bir cümle dilbilgisi kurallarına göre hatalıdır. korkunç yerine çok veya oldukça gibi çok daha uygun bir zarf kullanılabilir. Zamir veya adıl, isim olmadığı halde cümlede varlıkların adları yerine kullanılabilen ve adların yerine getirdiği tüm işlevleri yerine getirebilen isim soylu kelime. Ben, sen, o, biz, siz, onlar; kendim, kendin, kendi, kendimiz, kendiniz, kendileri; bu, şu, o; kim, ne; biri kelimeleri zamirlere örnek gösterilebilir. Anlamlarına ve görevlerine göre zamirler Şahıs kişi zamirleri Kişi adlarının yerine kullanılan ben, sen, o, biz, siz, onlar, bunlar gibi kişi adının yerine geçen sözcüklerdir "Bunu ancak ben yaparım." "Yarın onlara da uğrayacağız." Şahıs zamirlerinin belirtme sıfatlarından olan işaret sıfatları ile karıştırılmamaları gerekir. İşaret sıfatlarından sonra bir isim gelir ve sıfat tamlaması oluşturur. Şahıs zamirleri ise tek başına anlamlıdır. "O, bu işe ne diyecek dersin?" şahıs zamiri "O çocuk seni bu hale getirdi." "hangi çocuk" sorusuna yanıt niteliğinde olan "o" işaret sıfatıdır Dönüşlülük zamiri Cümledeki eylemin, özne tarafından bizzat yapıldığını bildiren, vurgulayan zamirdir. Dönüşlülük zamir kendi sözcüğü ve iyelik eki almış halleridir kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri. Dönüşlülük zamiri bazı kaynaklarda şahıs zamiri olarak geçer. Ödevlerini kendin yapmalısın. Kendi zamirinden sonra bir isim gelirse kelime grubu isim tamlamasına dönüşür ve kendi, "tamlayan" olur. Ankara'ya kendi arabamla gittim. İşaret zamirleri Varlıkların yerini gösteren zamirlerdir "bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, beriki, öteki, orası" vb. Yakındaki varlıklara işaret ederken bu ve bunlar; biraz uzaktaki varlıklara işaret ederken şu ve şunlar; en uzaktaki varlıklara işaret ederken o ve onlar kullanılır "Şunu deneyeyim, bu biraz küçük geldi." Buna, şuna, ona, öteki, beriki, böyle, şöyle, öyle kelimeleri de işaret zamiri olarak kullanılırlar "Şuna bak, kendini bir şey sanıyor!" "Gel de böylesi ile ortaklık kur..." "Öteki daha güzeldi, keşke onu alsaydık." O ve onlar insanlar için kullanıldığında "şahıs zamiri" olarak adlandırılırlar "Ahmet'i soruyorsan, o yarın burada olacak." şahıs zamiri "Onları en alt çekmeceye koy." işaret zamiri Bu, şu, bunlar, şunlar işaret zamirleri şahıslar için de kullanılabilirler. "Karşı takımı bunlarla mı yeneceğiz?" "Şu, daha uzun duruyor." İşaret zamirleri belirtili isim tamlamalarında tamlayan veya tamlanan olarak kullanılabilirler "Bunun sonucuna katlanacaksın." "bu" tamlayan "Öğrencinin böylesi insanı çileden çıkarır." "böylesi" tamlanan Soru zamirleri Cümlede adların yerine kullanılan soru sözcüklerine soru zamiri denir. Soru zamiri ile oluşturulmuş soru cümlelerinin cevabı yine bir isim veya zamirdir. "Nereye gidiyorsun?" Ankara'ya, okula, ona vs. "Dolaptaki tatlıyı kim bitirdi?" Nazan, teyzem vs. "Hangisini giyeceksin?" şunu, bunu, uzun kollu olanı vs. "Ödülü kime verdiler?" sana, Orhan Pamuk'a vs. Bazı soru zamirleri cümledeki eylemi etkilediklerinde "soru zarfı" olurlar "Ne aval aval bakıyorsun, yesene!" soru zarfı "Yarın ne giyeceksin?" soru zamiri Bazı soru zamirleri cümledeki isimleri nitelediklerinde veya belirttiklerinde "soru sıfatı" olurlar. "Hangi kalem seninki?" soru sıfatı "Hangisi senin?" soru zamiri Soru zamirleri bir belirtili isim tamlamasında tamlayan veya tamlanan olarak kullanılabilirler "Bunların hangisi sana vurdu?" "bunlar" işaret zamiri ve tamlayan, "hangisi" soru zamiri ve tamlanandır "O çocuk babanın nesi oluyor?" tamlanan "Kimlerin kalbi daha sağlıklı, belli olacak." tamlayan Belgisiz zamirler Cümlede varlıkları isim, sayı, miktar ve ölçü yönünden belli belirsiz karşılayan zamirlere belgisiz zamir denir Hepsi, kimse, tümü, herkes, hepimiz, kimisi, kimileri, kimi, biri, birisi, birileri, birkaçı, bazısı, bazıları, çoğu, birçoğu, birçokları, başkası, birazı, fazlası, bir kısmı, şey vb gibi "Dünkü eğlenceye kimse gelmemiş." "Kimi rakı sever, kimi şarap." "Başkası görse, seni kesin rapor ederdi." "Bana aklı başında birisini gönder." Belgisiz zamirler bir isim tamlamasında tamlayan veya tamlanan olarak kullanılabilirler "Herkesin iyiliği için böyle olması gerekiyor." tamlayan "Çocuklardan birkaçı firar etmiş." tamlanan Şahıs ve işaret zamirleri ikileme oluşturacak şekilde birlikte kullanılırlarsa, "belgisiz zamir" olurlar "Onun bunun lafıyla dolduruşa gelme." "Seni beni dinler mi o hınzır." "O bu ne derse desin, Rıza Bey bambaşkadır." "Şey" sözcüğü varlıkların adlarını veya diğer zamirleri belli belirsiz karşıladığından belgisiz zamirdir "Bugün pazardan şey aldım." İlgi zamiri İlgi zamiri eki -ki'dir. Senin çizimin benimkinden çok daha güzel oldu. benim çizimimden İlgi zamiri, bağlaç olan ki ile karıştırılmamalıdır. Bağlaç olan ki ayrı yazılır ve kaldırıldığında cümlenin anlamı pek değişmez. İlgi zamiri kaldırıldığında ise cümle ya devrik hale gelir ya da apayrı ve kastedilmeyen bir anlam kazanır "Her gün gel ki bir şeyler öğrenesin." bağlaçtır "Ne ki bu?" bağlaçtır "Evimizinki akıyor." evimizin çatısı, suyu vs. -ki kaldırıldığında cümle anlamsız hale gelir. İlgi zamiri, isimden sıfat türeten -ki eki ile de karıştırılmamalıdır. Genellikle ilgi zamiri olan -ki'den önce -im, -in gibi aidiyet bildiren ekler gelir. Sıfat türeten -ki eki ise doğrudan bir isime eklenir, ve ilgi zamiridir, ikincisi ise sıfat türeten bir ektir "Yarınki yarışmaya katılıyor musun?" -ki isimden sıfat üretir "Yarınki çok zorlu olacak." yine "yarınki yarışma" kastedilmektedir ancak tamlanan kelime olan yarışmanın görevini -ki ilgi zamiri üstlenmiştir İyelik zamirleri İyelik zamirleri -im, -in, -i, -imiz, -iniz ve -leri'dir. Bu ekler Türkçedeki ses kurallarına göre ufak değişikliklere uğrayabilirler. Kitabını masanın üzerine koy. -ın Evinizi buradan görebiliyorum. -iniz İyelik zamirleri bazı kaynaklarda zamir olarak kabul edilmezler. Yapılarına göre zamirler Basit yalın zamirler Yapım eki almamış, kök durumunda olan zamirlerdir. Sadece çekim eki alabilirler ben, anne, bunda, bazıları, kim, onlardan, onudaonda,şunda, sana vb gibi. Bileşik zamirler İki sözcüğün birleşiminden veya bir arada kullanımından oluşmuş zamirlerdir birçoğu, birkaçı, hiçbiri vb. Öbekleşmiş zamirler Birden fazla ayrı kelimenin anlam ilişkisi oluşturacak şekilde öbekleşerek meydana getirdikleri zamirlerdir Öteki beriki, falan filân, şundan bundan, şu bu, her biri, herhangi biri, ne kadarı vb. Ek halindeki zamirler Ek halindeki zamirler sonuna geldikleri sözcükleri zamire dönüştürürler. Türkçede ek halindeki zamirler ilgi zamiri "-ki" ve iyelik zamirleridir. Edat Edat veya ilgeç, farklı tür ve görevdeki sözcükler ve kavramlar arasında anlam ilgisi kurmaya yarayan dil bilgisi öğesidir. Edatların tek başlarına anlamları yoktur; ancak diğer sözcüklerle birlikte, cümle içinde görev kazanırlar. Türkçede kullanılan başlıca edatlar gibi kadar sanki için ile -den dolayı -den ötürü -den beri -mek üzere -e karşın -e doğru -e değin denli -den öte -den sonra -den önce Başlıca edatlar ve kullanımları İle Ek biçiminde de yazılabilen bu edatla oluşturulan edat öbeklerinin başlıca kullanımları şunlardır İşin, eylemin, hangi araçla vasıtayla yapılacağını, yapıldığını bildirebilir. Örnek "İstanbul’a uçakla gideceğim." İşin, eylemin kimle yapıldığını, yapılacağını bildirebilir. Örnek "Bu oyuncağı küçük kardeşimle yaptım." İşin, eylemin nasıl yapıldığını, yapılacağını bildirerek durum zarfı olabilir. Örnek Çocuk, büyük bir sevinçle yanıma geldi. Durum Zarfı İşin, eylemin nedenini bildirerek edat tümleci olabilir. Örnek Arabanın devrilmesiyle yol trafiğe kapandı. Türk Dillerinde Edat kelimesi "artınçı" , Tuva Türkçesi "tatak", Çuvaş Türkçesi "şılav", Kazak Türkçesi. Bağlaç Bağlaçlar veya rabıt edatları, sözcükleri, sözcük gruplarını veya cümleleri biçim veya anlam yönüyle birbirine bağlayan edatlardır ve, veya, ile, ama, de da, ancak, belki, çünkü, eğer, hâlbuki, hiç değilse, ise, ki, lâkin, meğer, nasıl ki, öyle, öyle ki, sanki, şu var ki, tâ, üstelik, yahut, yalnız, yani, yoksa, zira gibi. İfadeleri, ilgi ve önem sırasına koyarak düzenlememize yardımcı olurlar. Bağlaçların kendi başlarına anlamları yoktur. Yer aldıkları cümlenin çeşitli bölümleri arasında anlam ve biçim bakımından bağlantı kurarlar. Cümlelerde sıralama bağlaçlar sayesinde yapılır. Cümleler arasında konu ve anlatım bütünlüğü sağlamak için kullanılırlar. Yapılarına göre bağlaçlar Yalın bağlaçlar Yalın bağlaçlar, herhangi bir ek almamış ya da bir sözcükle birleşmemiş basit sözcüklerdir. Kök halindeki ve, ama, ile, eğer, de, hem, yani gibi sözcükler bu tür bağlaçlardır. Türemiş bağlaçlar] Türemiş bağlaçlar, isim ya da fiil soylu sözcüklerden türetilmişlerdir üstelik, örneğin, kısacası, gerçekten, anlaşılan vb. gibi. Bileşik bağlaçlar Bileşik bağlaçlar öyleyse, yoksa, nitekim, sanki, oysa, kim bilir gibi sözcüklerdir ve bunlar iki ayrı sözcüğün birleşmesinden oluşur. Bileşik bağlaçları oluşturan sözcüklerin her zaman bağlaç türünden olmaları gerekmez. Örneğin kim bilir bağlacındaki "kim" zamir, "bilir" ise bir çekimli fiildir. Sanki bağlacı ise "san" san-mak fiil kökü ile "ki" bağlacının birleşmesinden oluşmuştur. Öbekleşmiş bağlaçlar Öbekleşmiş bağlaçlar ayrı ayrı sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla ortaya çıkar. Bazen ya da, hem de gibi iki bağlacın yan yana kullanılmasıyla da öbekleşmiş bağlaç oluşabilir. Bazen ki bağlacıyla birlikte bir bağlaç öbeği oluştuğu da olur; nerde kaldı ki, değil mi ki böyle oluşmuş bağlaçlardır. Başka bir deyişle, sözün kısası, bir bakıma gibi tamlamalar bağlaç işlevi de görürler. Gel gelelim, ne bileyim, zorla değil ya gibi bazı kısa cümleler de kalıplaşarak bağlaç niteliği kazanabilir. Öbekleşmiş bağlaçlardan yinelemeli bağlaçlar da çok yaygın olarak kullanılır. Bunlara ya ... ya ..., hem ... hem ..., ister ... ister ..., gerek ... gerekse ..., ne ... ne ..., ama ... ama ... gibi bağlaçlar örnek gösterilebilir. Örneğin "ister gel ister gelme", "ya bugün gel ya yarın", "ne sevdiğin belli ne sevmediğin". Ünlem Başlığın diğer anlamları için Ünlem anlam ayrımı sayfasına bakınız. Sevinç, üzüntü, kızgınlık, korku, şaşkınlık gibi duyguları belirten, doğa seslerini yansıtan veya bir kimseyi çağırmak için kullanılan sözcüklere ünlem denir. Ünlemler tek başına kullanıldıklarında genelde bir anlam ifade etmezler. Türkçe'de Ünlem Olan Sözcükler Türkçe'de ünlem olan sözcükler temelde ikiye ayrılırlar Bir Kimseye Seslenmeye Yarayan Ünlemler Be,eee,ha,haydi,hı,hey,hişt gibi. Örnek Oradan çekilsene be!/Ha, evet, anladım!/Hişt, buraya bakar mısın? Sevinç, üzüntü, kızgınlık, korku, şaşkınlık gibi duyguları belirten ünlemler A, aaa, aman, bravo, ay, ey, eyvah, hoppala, oh, oooh, of, üf gibi. ÖrnekAy, başım çok ağrıyor!/ Hoppala, bu da nereden çıktı!/Vah vah, evlerine hırsız girmiş. Zamirler İsmin yerine geçerler İtalyanca zamir Türkçe’deki gibi kısımlara ayrılır. Kimin yerine konulduğu belli olanlara=belirtili zamir, Kimin yerine olduğu belli olmayanlara=belgisiz zamir denir. Birisi beni çağırdı derken belli olmadığından,belgisizQualcunobirisi mi ha chiamatoSomeone birisi called me Özne olarak kullanılan zamirlerpronomi personali Şahıs zamirlerinde bildiğimiz gibi, konuşan kişi şahıs konuştuğun kişi şahıs konuşulan kişi şahıstır. İtalyada genelde insanlar resmi olmayan dil sokak dili ile konuşurlar. BENİOISENTUYOU. RESMİ / OLMAYANSENLEİYOU. RESMİOLUİ egliHE,SHEOLEİ. ellaITOESSOESSAİT ERİLİT DİŞİLBİZNOİWESİZVOİYOU RESMİ / OLMAYANSİZLOROYOU. RESMİONLARLOROTHEY tu sen olarak resmi olmayan dilde resmi insanlarla –tu yerine kullanılır.–voi ve –loro farkıda bu –it cansız bir nesneyi yada şeyi belirtecekseniz hiçbir zaman *it’i özne olarak kullanmazlar. nesne olarak kullanılan şahıs zamirleriPronomi diretti Bir fiilin doğrudan nesne durumundaki ismin yerini alırlar. Şahıs zamirinin -i hali almış durumudur. Mesela ben bir kitap kitap doğrudan tarafından yapılan doğrudan olaydır. dolaylı nesne zamirleri =Neyi ? ve Kimi ?sorusuna cevaptır Ben bir araba ben-özneçalmak-fiilaraba ise-doğrudan eylemdir. Şimdi bu doğrudan eylemin yerine doğrudan eylemin zamirini koyuyoruz .Buda -o-dur. essere} be -olmak =fiillinden sonra kullanılır. biz futbol oynuyoruzwe play giochiamo yada kim sorusuna dolaysız nesne zamirleri=kim? ve kimin için?sorusuna cevaptır. iki tane şekli vardır. Zayıf şekligüçlü şekli Zayıf şekil-fiilden önce kullanılır benisenisenionuonubiziSizionlarıBanasanasanaonaonabizesizeonlarami meti youlayoulo himla herciusvi you allli leLiLe you all Bu şekil sık sık fiilden önce kullanılır. you see himTu lo vedi mastar fiilinin sonuna konur=Eğer bir mastar ekinden sonra gelirse bitişik -e varsa düşer. I want to see himOnu görmek istiyorumİo voglio vederlo Özne zamiri olmadan kullanılır. Seni arayacağımI will call youTi chiameró Bazende bir fiilin ucuna eklenir ve değişik şekillerde He wants to see usO bizi görmek vederci. Eğer geçmiş zamanda kullanmamız gerekirse,’avere’ fiili ile çoğul olan’li ve le hiçbirzaman nesne zamirine ecco’ eklersek eccomi-işte burdayımeccoti-işte burdasıneccola-işte burdaf anlamına gelir. güçlü şekil-fiilden sonra kullanılır benisenionu,[erkek] onu,[dişi] bizime mete yoului himlei hersé himself,yourselfnoi us O beni ittiHe pushed meLui ha spinto me. Edat tümleçlerinden sonra kullanılır about,behind,for,with,to,so on üzere,arkada,için,ile,karşı,buna benzer..edatlarından sonra kullanılır. Amaç,araç özgülük… gibi anlamlarla açıklayan unsurdur. Bu kalem senin içinThis pencil is for youQuesta matita è per te Questa matita é per2. cümlede vurguCümlenin vurgusu yüklemdedir ve hangi öğe vurgulanacaksa yükleme yaklaştırılır. Onu seviyorumI love himAmo lui 3. iki zamir üst üste kullanılır.…noi e loro .4. Karşılaştırmalarda Funda benden is shorter than meFunda é piú piccolo di ben erkek çocukları davet invite the invitato i kimi davet ettin? sorusuna cevap veren ,nesne -erkek çocuklarını onları davet ettim dediğimizde,I invite them li invito olur Tümleç olarak kullanılan şahıs zamirleri İtalyanca zamir aynı bizim zamirlerimize benzerlik gösteriyor. ismin -a,-e halindedir. KİME,NEYE Sorularına cevap verir. Şahıs ön fiil ile beraber etmek,diresöylemek,parlarekonuşmakscrivereyazmak,telefonaretelefon etmek Nesne zamirleri gibi güçlü ve zayıf şekilleri vardır.“ fiilden sonra” bana to mesanato youonato him/to herbizeto ussizeto youonlarato thema mea tea lui/a leia noia voia loro “ fiilden önce” bana to mesanato youonato him/to herbizeto ussizeto youonlarato themmitigli/leeril/dişilcivigli/loro Loro zamiri ek almadan tümleç olarak fiilden sonra önce mastar olursa bitişik yazılırlar. zayıf şekilliler, fiilden önce ön planda şekilli olanlarmastar a bitişik gibi. Dönüşlü zamirler reflexive pronouns,dönüşlü zamirlermyself,yourself,himself…Özne ve nesne aynı kişi yada eşya ise,o eylem zamirleri ile karıştırmamak lazım. Özne ile nesne aynı ise kullanılır. Mitisicivisikendimkendinkendikendisikendimizkendilerimyselfyourselfhimself,herself,itselfourselvesyourselvesthemselves,yourselves kendimi cut myselfmi sono tagliato Özne vurgulanmak istendiğinde Dönüşlü zamirler ,dönüşlü fiillerle bir araya konunun üzerinde kendini fiillerin sonuna da mastar fiiline son -e harfi düşer. mi,ti,si,vi = h harfi yada sesli harften önce;son -i harflerini = sadece -i ve-e harfinde düşer. fermare = to stopfermarsi = to stop oneselfmi fermo = I stopti fermi = you stopsi ferma = he stops,she stopsci feriamo = we stopvi fermate = you stopsi fermano = they stopBazende çoğul olan dönüşlü zamirler ci,vi,si dönüşlü fiil olmayanlarla da kullanılır. İyelik zamirleri ve iyelik sıfatları Possesive pronouns and adjectivesPronomi , aggettivi possesiviİyelik sıfatları ve iyelik zamirleri her ikiside ismin kime ait olduğunu gösterirler. İyelik sıfatlarındanbenim,senin,onun…my,your,her… sonra mutlaka isim tanım edatından sonra mio=my=benim my eyebenim mio occhio İyelik zamirlerindenBenim ki,senin ki,onun ki…mine,yours,his… sonra isim kullanılır. İt is her eye O,onun il suo occhioIt is hers O,onun suoHer ikiside ismin cinsiyetine ve sayısına uymalıdır. İyelik sıfatları,possesive adjectives Tekil/erilTekil/dişilÇoğul/erilÇoğul/dişil –benimseninOnunbizimsizinonlarıntekil /erilil mioil tuoil suoil nostroil vostroil lorotekil/dişilLa miaLa tuaLa suaLa nostraLa vostrala loroçoğul /erili mieii tuoii suoii nostrii vostrii loroçoğul /dişille miele tuele suele nostrele vostrele loro Aile bireylerinden biri hakkında konuşurken, benim kızkardeşim derken =mia sorella denir la mia sorella benim é il miobenim,sıfat gattoquesto é mio benimdir,zamirBu onun é il suo guardaroba sıfatQuesto é suo zamir iyelik sıfatlarıMy BenimYour SeninHis OnunHer OnunOur BizimYour SizinTheir Onlarıniyelik zamirleriMine Benim kiYours Senin kiHis Onun kiHers Onun kiOurs Bizim kiYours Sizin kiTheirs Onların ki İyelik zamirleri,possesive pronouns Asla tek başlarına önce nitelerler. benim kisenin kionun kionun kibizim kisizin kionların kimiotuosuosuonostrovostroloroMineYoursHisHersOursYoursTheirs Belgisiz zamirler örnekler Senin kedin şişman,benimki zayıfLa tua gatto é grasso,La mia é magro zamir= la miabenimYour cat is fat,mine is şişman, benimki car is fast,yours is slowla sua auto é veloce,la tua é lentobenim scooter -il mio motorinobenim mobiletlerim -my scooters -i miei motorini İtalyanca zamir lerden Belgisiz zamir ismin yerini alıp,isim gibi görev herhangi bir şey sonra kullanılır. Ekşi bir şey qualcosa di acidoqualcuno bazıları önce yada sonra kullanılır. birisi beni mi sveglinessuno hiçbir şey,hiç kimse önce yada sonra kullanılır. hiç kimse è hiçbir şey sonra kullanılır. hiçbir şey hissetmiyorummi sento nientetutto Tüm,bütün’ yada zarftan önce kullanılır. bütün gün çalıştımHo lavorato tutto il giornoun po di a little,a fewun poco di nin kısaltmasıdır. poco=küçük Çok az sonra kullanılır. Biraz acıktımSono un po di fametroppo oldukça anlamındadırFiilden sonra kullanılır. Çok yedimHo mangiato troppo İlgi zamirleri İtalyanca zamir ; ilgi zamirleri Türkçe’de bildiğimiz gibi ki eki gelerek isme sahiplenme verir. cheki zamiri ki o,ki onucinsiyet yada miktara göre ve o that kullandığımızda -che kullanılır. ilqualeki zamiri ki o,ki onuChe’ye benzer ama,cinse ve sayıya göre tekil =il qualeeril çoğul=i qualidişil tekil =la qualedişil çoğul=le quali cuiki zamiri ki o,ki onuedatlarla beraber kullanılır,tümleç yada miktara göre özne,nesne,tümleç değerindedir. chicolei,colui,coloro,cío…o kimse ki’ özne,nesne,tümleç cinsine göre değişmez Edat+artikel+qualeedat+cui bunlar aynı şeyi anlatırlar fakat 2. cümle daha anlaşılır olur. örnekHe who listens,explain it for ascolta, spiegare per me. İşaret zamirleri ve sıfatları erilquesto konuşana yakınlığı belirtir.quellokonuşana ve dinleyene uzakdişiLquesta konuşana yakınlığı belirtir.quellakonuşana ve dinleyene uzakTekilthis/this oneThat/that one–this/this onethat/that one Questo bu this = işaret sıfatı olarakda kullanılır. isimden önce gelmez sadece ismin yerini tutar. Bu radyo radio è il işaret è il mio. ismin yerini tuttu. Quello o that = işaret sıfatı olarakda kullanılır. That onethat manis my husband işaret zamiriBu kişibenim è mio marito. THİS Basitce düşünürsek, bütün seslilerle =Quest’.Sonunda vurgu işareti olanlar seslilerle Eril isimlerle =Questo Dişil isimlerle =Questa This is my car işaret zamiriBu benim arabamdırQuesta è mia car. THAT O senin cappello è il bu işaret önce è il tuo.ismin yerini tuttu İşaret sıfatlarıaggettıvı dımostratıvı QUESTO,QUELLO Yukarıdaki tabloda verildiği gibi ,Questo/questa BUQuello,Quella O Önüne gelen isimleri işaret yoluyla isimlerle kullanılır. Bunlardan questo ve quello işaret zamiri olarak da kullanılır. ste,-sta,-sti olarak dişil veye eril için yakın olan şeyler için kullanılır. questo,quest,questa,quest’ = isimlerden sonra kullanılmaz. O ev casa è home is new. Bu kitap libro è book is old. önündeki isme göre değişirler. Codesto ,quello yerine da -thatşu anlamına yerine kullanılır codesto Tuscany [İtalyada Toskana bölgesinde] de kullanılır ve literatürde ,edebiyatta kullanılır. TEKİLil gattoquel tavolo o masala figliaQuella figlia o çocuklo studentequello studente o öğrencil’oraquell’ora o saatÇOĞULi figliquei figli o çocuklargli studenteQuegli studente o öğrencilerle cagnequelle cagne o Köpekler Quello işaret sıfatı ismin cinsiyetine göre değişiklik ayrıntılı olarak görebilirsiniz. QUESTO Questo + qui,qua = + Li,La = güçlendirilir. This one here is my benim è il mio tavolo qui. TEKİL/ dişilquestaSessiz harflerden öncequest’Sesli harflerden önceerilquestoSessiz harflerden öncequest’Sesli harflerden önceÇOĞULquestesesli,sessiz harflerden öncequestesesli,sessiz harflerden önce questisesli,sessiz harflerden öncequestisesli,sessiz harflerden önce TEKİL,THAT/ eril. quelilthatSessiz harflerden öncequei,thosequellolothatZ,GN,PS,X ve[S + sessiz ]lerden önceGuegli,thosequell’ thatSesli harflerden önceGuegli,those DİŞİLquella thatSessiz harflerden öncequelle,thosequell’ thatSesli harflerden öncequelle,those Soru zamirleri Birkaç örnek This car is new işaret sıfatıBu araba casa é nuovo. That dog is bigişaret sıfatıBu köpek cane è grande These artists are famous. İşaret sıfatıBu artistler artisti sono celebri. [erkek çoğul]Queste artisti sono celebri. [dişi çoğul] Those pens are blueBu kalemler penne sono blu chikim?Yalnızca şahıslar için ve sayıya göre değişmez. chene?Yalnızca nesneler için ve sayıya göre değişmez. qualehangi,hangisi?Hem şahıs hem nesne için göre değişmezSayıya göre değişir. quantone kadar?Hem şahıs hem nesne için ve sayıya göre ile ilgili bir kaç test yapabilirsiniz. ilgili ders ve testler Sonraki sayfalar Answer 1 bir gün bir çocuk varmış bu çocuğun adı aliymiş ali bir gün parka gitmiş parkta oynarken yerde bir bileklik bulmuş bilekliği gidip annesşnne vermiş anneside oğlum sahibini bulmamız lazım demiş aliyle annesi parka geri gidip gelen bütün çocuklara şu soruyu sormuşlar ;bu bileklik sizin mi ? ve akşama kadar bilekliğin sahibi çıkmamış ve annesşyle ali parkın kenarına bırakıp gitmişler

edat bağlaç zarf zamir sıfat